Συχνές ερωτήσεις για τα trademark

Το σήμα της ΕΕ παρέχει στον δικαιούχο αποκλειστικό δικαίωμα επ' αυτού. Ο δικαιούχος δικαιούται να απαγορεύει σε κάθε τρίτο να χρησιμοποιεί στις συναλλαγές, χωρίς τη συγκατάθεσή του, ταυτόσημο ή παρόμοιο σήμα για ταυτόσημα ή παρόμοια προϊόντα ή/και υπηρεσίες με αυτές που προστατεύονται από το σήμα της ΕΕ.

Το σύστημα σημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπει μία και μόνη διαδικασία καταχώρισης η οποία παρέχει στον δικαιούχο του σήματος αποκλειστικό δικαίωμα και στα 28 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σε περίπτωση μελλοντικής διεύρυνσης της Ένωσης, η προστασία των σημάτων τα οποία έχουν καταχωριστεί ή για τα οποία έχει κατατεθεί αίτηση καταχώρισης επεκτείνεται αυτομάτως στο ή στα νέα κράτη μέλη χωρίς πρόσθετες διατυπώσεις ή τέλη.

Το σύστημα σημάτων της ΕΕ δεν θίγει τα εθνικά συστήματα σημάτων των κρατών μελών (όσον αφορά το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο και τις Κάτω Χώρες, το σύστημα σημάτων της Μπενελούξ). Εναπόκειται στις εμπορικές επιχειρήσεις να αποφασίζουν εάν θα καταθέσουν αίτηση καταχώρισης σήματος σε εθνικό επίπεδο ή σε επίπεδο ΕΕ ή και τα δύο. Τα πολυάριθμα εθνικά σήματα που υπάρχουν ήδη και έχουν καταχωριστεί στα κράτη μέλη εξακολουθούν να ισχύουν. Οι αιτούντες και οι δικαιούχοι σημάτων αποφασίζουν με αποκλειστικό γνώμονα τη στρατηγική που εφαρμόζουν εάν θα επιλέξουν την προστασία του σήματος σε επίπεδο ΕΕ αποκλειστικά ή συμπληρωματικά προς την προστασία του εθνικού επιπέδου.

Η ύπαρξη προγενέστερων εθνικών σημάτων, πάντως, συνεπάγεται κατοχύρωση προγενέστερων δικαιωμάτων έναντι σήματος της ΕΕ και αντιστρόφως. Το Γραφείο δεν ελέγχει αυτεπάγγελτα την ύπαρξη προγενέστερων δικαιωμάτων. Η σχετική ευθύνη εναπόκειται αποκλειστικά στον δικαιούχο προγενέστερου δικαιώματος, ο οποίος μπορεί είτε να ασκήσει ανακοπή εντός προθεσμίας τριών μηνών από τη δημοσίευση της αίτησης καταχώρισης σήματος της ΕΕ είτε να υποβάλει αίτηση κήρυξης ακυρότητας για σχετικούς λόγους απαραδέκτου μετά την καταχώριση του σήματος της ΕΕ.

Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, συμπεριλαμβανομένων των οντοτήτων δημοσίου δικαίου, δύναται να είναι δικαιούχος σήματος της ΕΕ.

Προϊόν/αγαθό: καθετί που μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο εμπορικής συναλλαγής.
Υπηρεσία: η παροχή δραστηριοτήτων για την κάλυψη των εκάστοτε ανθρώπινων αναγκών.

Η διεθνής ταξινόμηση προϊόντων και υπηρεσιών με σκοπό την καταχώριση σημάτων (συμφωνία της Νίκαιας) συμβάλλει στον καθορισμό του πεδίου προστασίας των σημάτων.

Η ταξινόμηση της Νίκαιας είναι μία ταξινόμηση αγαθών και υπηρεσιών με σκοπό την καταχώριση σημάτων προϊόντων και υπηρεσιών. Η "ταξινόμηση προϊόντων και υπηρεσιών της Νίκαιας με σκοπό την καταχώριση σημάτων" συμβάλλει στον καθορισμό του πεδίου προστασίας των σημάτων. Η χρήση της είναι υποχρεωτική για όσους καταθέτουν αίτηση καταχώρισης σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το εργαλείο TMclass σας βοηθά στην αναζήτηση και την ταξινόμηση των προϊόντων και υπηρεσιών (όρων) για τα οποία σκοπεύετε να καταθέσετε αίτησης προστασίας σήματος.

Όχι, το σήμα της ΕΕ έχει ενιαίο χαρακτήρα. Η αίτηση καταχώρισης σήματος της ΕΕ και το σήμα της ΕΕ ισχύουν σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η αίτηση και η επακόλουθη καταχώριση επεκτείνονται αυτομάτως αδιαίρετα και στα 28 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεν είναι δυνατός ο περιορισμός του γεωγραφικού πεδίου εφαρμογής της προστασίας σε ορισμένα μόνο κράτη μέλη.

Ναι, μπορείτε να καταχωρίσετε το σήμα σας σε κάθε κράτος μέλος ξεχωριστά. Ωστόσο, αν η αίτηση καταχώρισης έχει ήδη απορριφθεί από το EUIPO, είναι πιθανόν ότι δεν θα ευοδωθεί στα κράτη μέλη στα οποία η αίτηση καταχώρισης σήματος της ΕΕ κρίθηκε απαράδεκτη.

Πρόσωπο το οποίο έχει νομότυπα καταθέσει εθνική αίτηση (ή αίτηση στο σύστημα Μπενελούξ) σε ένα ή για ένα από τα κράτη μέλη της σύμβασης των Παρισίων, σε ένα ή για ένα από τα κράτη μέλη της συμφωνίας TRIPS, σε κράτος ή για κράτος για το οποίο η Επιτροπή έχει επικυρώσει την ύπαρξη αμοιβαίας αναγνώρισης, ή αίτηση καταχώρισης σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει δικαίωμα προτεραιότητας προκειμένου να καταθέσει αίτηση καταχώρισης σήματος της ΕΕ για το ίδιο σήμα και για τα ίδια προϊόντα ή υπηρεσίες εντός έξι μηνών από την ημερομηνία κατάθεσης της πρώτης αίτησης.

Το δικαίωμα προτεραιότητας διεκδικείται είτε μέσω της αίτησης καταχώρισης σήματος της ΕΕ είτε εντός δύο μηνών από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης καταχώρισης σήματος της ΕΕ. Το αποτέλεσμα του δικαιώματος προτεραιότητας είναι ότι ως ημερομηνία προτεραιότητας θεωρείται η ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης καταχώρισης του σήματος της ΕΕ, προκειμένου να καθοριστεί το προγενέστερο των δικαιωμάτων.

Όταν ο αιτών διεκδικεί στην αίτησή του την προτεραιότητα της πρώτης κατάθεσης, υποχρεούται να υποβάλει αντίγραφο της σχετικής πρώτης αίτησης κατ' αρχήν εντός τριών μηνών από την ημερομηνία κατάθεσης. Εάν η πρώτη αίτηση κατατέθηκε σε γλώσσα που δεν είναι γλώσσα της ΕΕ, ο αιτών υποχρεούται να την υποβάλει μεταφρασμένη (δεν απαιτείται επικύρωση της μετάφρασης).

Βάσει της απόφασης αριθ. EX-05-5, ο αιτών δεν υποχρεούται να καταθέσει αντίγραφο της πρώτης αίτησης εάν οι απαιτούμενες πληροφορίες διατίθενται στον δικτυακό τόπο του αντίστοιχου εθνικού γραφείου. Εάν ο αιτών δεν έχει καταθέσει αντίγραφο της προγενέστερης αίτησης, ο εξεταστής θα την αναζητήσει αρχικά ο ίδιος στον αντίστοιχο δικτυακό τόπο και, μόνον εφόσον διαπιστώσει ότι δεν είναι διαθέσιμη, θα ζητήσει από τον αιτούντα να την υποβάλει.

Βάσει του άρθρου 3 της απόφασης αριθ. EX-05-5, το αντίγραφο της προγενέστερης αίτησης δύναται να είναι είτε αντίγραφο των εγγράφων επικυρωμένο από το εθνικό γραφείο (αρκεί απλό φωτοαντίγραφο), είτε απόσπασμα ή εκτύπωση από επίσημη βάση δεδομένων, υπό την προϋπόθεση ότι περιέχει όλα τα αναγκαία στοιχεία (χώρα, αριθμό αίτησης, στοιχεία αιτούντος, σήμα, πλήρη κατάλογο προϊόντων και υπηρεσιών).

Η προστασία που παρέχει η κατάθεση αίτησης καταχώρισης σήματος της ΕΕ καλύπτει την παρουσίαση προϊόντων και υπηρεσιών, υπό το κατατεθέν σήμα, σε επίσημες ή επίσημα αναγνωρισμένες διεθνείς εκθέσεις κατά την έννοια της σύμβασης σχετικά με τις διεθνείς εκθέσεις που υπογράφηκε στο Παρίσι στις 22 Νοεμβρίου 1928 και αναθεωρήθηκε για τελευταία φορά στις 30 Νοεμβρίου 1972. Κατάλογος των εκθέσεων στις οποίες η παρουσίαση προϊόντων και υπηρεσιών μπορεί να αποτελέσει τη βάση για τη διεκδίκηση προτεραιότητας έκθεσης διατίθεται στον δικτυακό τόπο του Γραφείου Διεθνών Εκθέσεων.

Το σύστημα προστασίας σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει σχεδιαστεί κατά τρόπον ώστε να λειτουργεί συμπληρωματικά προς τα εθνικά συστήματα προστασίας. Εάν ο αιτών ή ο δικαιούχος σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαθέτει ήδη προγενέστερη ταυτόσημη εθνική ή διεθνή καταχώριση σήματος με ισχύ σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη για ταυτόσημα προϊόντα ή υπηρεσίες, δύναται να διεκδικήσει στην αίτηση για το σήμα της ΕΕ -ή εντός δύο μηνών από την κατάθεσή της ή ανά πάσα στιγμή μετά την καταχώριση του σήματος της ΕΕ- την αρχαιότητα του προγενέστερου σήματος, διατηρώντας τα προγενέστερα δικαιώματά του ακόμη κι αν δεν ανανεώσει το προγενέστερο σήμα.

Σε περίπτωση που ο αιτών διεκδικεί την αρχαιότητα ενός ή περισσότερων προγενέστερων καταχωρισμένων σημάτων, οφείλει κατ' αρχήν να καταθέσει αντίγραφο της σχετικής καταχώρισης εντός τριών μηνών από την ημερομηνία διεκδίκησης της αρχαιότητας.

Βάσει της απόφασης αριθ. EX-05-5, ο αιτών δεν υποχρεούται να καταθέσει αντίγραφο της καταχώρισης εάν οι απαιτούμενες πληροφορίες είναι στη διάθεση του Γραφείου από τον δικτυακό τόπο του αντίστοιχου εθνικού γραφείου. Εάν ο αιτών δεν έχει καταθέσει αντίγραφο της καταχώρισης, ο εξεταστής θα την αναζητήσει αρχικά ο ίδιος στον αντίστοιχο δικτυακό τόπο και, μόνον εφόσον διαπιστώσει ότι δεν είναι διαθέσιμη, θα ζητήσει από τον αιτούντα να την υποβάλει.

Βάσει του άρθρου 3 της απόφασης αριθ. EX-05-5, το αντίγραφο της προγενέστερης καταχώρισης δύναται να είναι είτε αντίγραφο του πιστοποιητικού καταχώρισης ή ανανέωσης (αρκεί απλό φωτοαντίγραφο), είτε απόσπασμα από το μητρώο, είτε απόσπασμα της εφημερίδας της κυβερνήσεως του αντίστοιχου κράτους, είτε απόσπασμα ή εκτύπωση από επίσημη βάση δεδομένων.

Το αποτέλεσμα του δικαιώματος προτεραιότητας είναι ότι ως ημερομηνία προτεραιότητας θεωρείται η ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης καταχώρισης του σήματος της ΕΕ, προκειμένου να καθοριστεί το προγενέστερο των δικαιωμάτων.

Το μοναδικό αποτέλεσμα της αρχαιότητας, δυνάμει του κανονισμού για το σήμα της ΕΕ, είναι ότι όταν ο δικαιούχος του σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης παραιτηθεί του προγενέστερου σήματος ή το αφήσει να αποσβεσθεί, θεωρείται ότι εξακολουθεί να απολαύει των ιδίων δικαιωμάτων που θα είχε αν το προγενέστερο σήμα είχε εξακολουθήσει να είναι καταχωρισμένο.

Διαφέρουν ως προς τη βασική λειτουργία την οποία επιτελούν.

• Το σχέδιο ή το υπόδειγμα ουσιαστικά προσδιορίζει το σχήμα του προϊόντος.
• Το σήμα εφαρμόζεται επιπλέον στο προϊόν. Η βασική λειτουργία του σήματος έγκειται στον προσδιορισμό της εμπορικής προέλευσης συγκεκριμένων προϊόντων ή/και υπηρεσιών.

Ναι, το σήμα μπορεί να χρησιμοποιείται σε οποιοδήποτε στάδιο, ακόμη και πριν από την κατάθεση αίτησης καταχώρισης. Επισημαίνεται, πάντως, ότι η προγενέστερη χρήση δεν παρέχει ουδεμία εγγύηση για την τελική καταχώριση του σήματος.

Σημαίνει ότι πρέπει να γίνει ουσιαστική χρήση του σήματος της ΕΕ εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες για τις οποίες αυτό έχει καταχωριστεί, εντός προθεσμίας πέντε ετών από την καταχώριση.

Η προστασία που παρέχει το σήμα της ΕΕ εξασφαλίζεται με την καταχώρισή του. Ωστόσο, ήδη με την κατάθεση της αίτησης καταχώρισης σήματος της ΕΕ, ο αιτών αποκτά το δικαίωμα να ασκεί ανακοπή κατά μεταγενέστερων αιτήσεων καταχώρισης σημάτων τα οποία είναι ενδεχομένως ταυτόσημα ή παρόμοια με το δικό του σήμα και αφορούν ταυτόσημα ή παρόμοια προϊόντα ή/και υπηρεσίες.

Πέραν αυτού, η αίτηση καταχώρισης σήματος της ΕΕ δύναται, μεταξύ άλλων, να μεταβιβαστεί, να αποτελέσει αντικείμενο άλλου εμπραγμάτου δικαιώματος, να αποτελέσει αντικείμενο αναγκαστικής εκτέλεσης, να συμπεριληφθεί σε διαδικασία αφερεγγυότητας ή να παραχωρηθεί η άδεια χρήσης της.

Όχι, δεν υπάρχει νομική βάση η οποία να καθιστά υποχρεωτική τη χρήση συμβόλου. Πάντως, εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια του δικαιούχου σήματος της ΕΕ να επιλέξει αν θα χρησιμοποιεί ή όχι τα συναφή σύμβολα.

Ναι. Το Γραφείο απορρίπτει την αίτηση καταχώρισης σήματος της ΕΕ εάν συντρέχει λόγος απαραδέκτου έστω και σε ένα μόνο τμήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εάν, π.χ., το σήμα είναι η ονομασία του προϊόντος σε μια επίσημη γλώσσα ενός κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Γραφείο θα απορρίψει την αίτηση καταχώρισης σήματος της ΕΕ.

Προγενέστερα δικαιώματα τα οποία διεκδικούνται με την άσκηση ανακοπής ή με την κατάθεση αίτησης ακυρότητας συνιστούν κώλυμα για την καταχώριση σήματος της ΕΕ, ακόμη και όταν ισχύουν σε ένα μόνο κράτος μέλος της Ένωσης. Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι δεν συντρέχει λόγος ιδιαίτερης ανησυχίας, δεδομένου ότι σπανίζουν οι περιπτώσεις απόρριψης μιας αίτησης καταχώρισης επειδή το σήμα στερείται διακριτικού χαρακτήρα ή επειδή η λέξη που το αποτελεί είναι περιγραφική ή κοινή ονομασία σε μία μόνο γλώσσα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (και μάλιστα όχι σε μία από τις βασικές γλώσσες της Ένωσης που χρησιμοποιούνται παγκοσμίως στις εμπορικές συναλλαγές). Εάν υφίσταται προγενέστερο δικαίωμα σε ένα μόνο κράτος μέλος, εξυπακούεται ότι η ισχύς του δεν θίγεται λόγω αίτησης καταχώρισης σήματος της ΕΕ που κατατίθεται μεταγενέστερα από έτερο ενδιαφερόμενο. Σε παρόμοιες περιπτώσεις, η διαδικασία ανακοπής ή ακυρότητας ενώπιον του EUIPO παρέχει μεγάλα περιθώρια ελιγμών για την επίτευξη φιλικού διακανονισμού.

Τέλος, η απορριφθείσα αίτηση καταχώρισης σήματος της ΕΕ ή η κήρυξη ακυρότητας σήματος της ΕΕ ή η έκπτωση δικαιούχου δύναται να μετατραπεί σε αίτηση εθνικού σήματος σε όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα οποία δεν συντρέχει ο λόγος απαραδέκτου. Ως ημερομηνία κατάθεσης των μεταγενέστερων αιτήσεων εθνικού σήματος θεωρείται η ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης καταχώρισης σήματος της ΕΕ.

Το πεδίο προστασίας είναι ακριβώς το ίδιο. Αμφότερα έχουν ενιαίο χαρακτήρα σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση και υπόκεινται στις ίδιες προϋποθέσεις χορήγησης προστασίας, όπως τον νεωτερισμό και τον ατομικό χαρακτήρα του προϊόντος.

Ωστόσο, τα παρεχόμενα δικαιώματα διαφέρουν. Τα ΚΚΣΥ παρέχουν στους δικαιούχους τους αποκλειστικά δικαιώματα χρήσης, κατασκευής, προσφοράς, διάθεσης στην αγορά, εισαγωγής, εξαγωγής ή αποθεματοποίησης προϊόντων στα οποία είναι ενσωματωμένο το προστατευόμενο σχέδιο ή υπόδειγμα, καθώς και το δικαίωμα να απαγορεύουν σε τρίτους να κάνουν το ίδιο, ενσωματώνοντας στα προϊόντα τους το προστατευόμενο σχέδιο ή υπόδειγμα, όπως επίσης και να μη δημιουργούν διαφορετική συνολική εντύπωση.

Οι δικαιούχοι ΜΚΚΣΥ έχουν μόνο το δικαίωμα απαγόρευσης της εμπορικής χρήσης του σχεδίου ή υποδείγματος, εφόσον η χρήση απορρέει από αντιγραφή του προστατευόμενου σχεδίου ή υποδείγματος. Ως εκ τούτου, δεν στοιχειοθετείται περίπτωση παραποίησης/απομίμησης εάν το σχέδιο ή το υπόδειγμα είναι αποτέλεσμα ανεξάρτητης δημιουργικής εργασίας έτερου δημιουργού (με άλλα λόγια, εάν ο έτερος δημιουργός μπορεί να αποδείξει ότι δεν γνώριζε την ύπαρξη του προστατευόμενου σχεδίου ή υποδείγματος).

Το καταχωρισμένο κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα παρέχει αποκλειστικά δικαιώματα τα οποία αφορούν την εξωτερική εμφάνιση ενός προϊόντος ή μέρους αυτού η οποία προκύπτει από τα χαρακτηριστικά του, και ιδίως από τις γραμμές, τα περιγράμματα, τα χρώματα, το σχήμα, την υφή ή/και τα υλικά του ίδιου του προϊόντος ή/και της διακόσμησης που φέρει. Η καταχώριση του δικαιώματος παρέχει στο σχέδιο ή το υπόδειγμα υψηλό βαθμό προστασίας σε περίπτωση παραποίησης/απομίμησης. Το ΚΚΣΥ προστατεύεται αρχικά για μια πενταετία από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης καταχώρισης. Η διάρκεια προστασίας του μπορεί να παρατείνεται για μία ή περισσότερες περιόδους πέντε ετών, με όριο τα 25 έτη.
 
Το μη καταχωρισμένο κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα παρέχει τα ίδια δικαιώματα με το καταχωρισμένο κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα, όμως προστατεύεται μόνο επί μία τριετία, η οποία αρχίζει αρχίζει από την ημερομηνία κατά την οποία διατέθηκε για πρώτη φορά στο κοινό εντός της επικράτειας της ΕΕ, σύμφωνα με το άρθρο 110α παράγραφος 5, το οποίο θεσπίστηκε με τη Συνθήκη προσχώρησης στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ.º 6/2002 του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2001, για τα κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα. Το μη καταχωρισμένο κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα παρέχει στον δικαιούχο του το δικαίωμα να εμποδίζει την αντιγραφή του. Η κατοχύρωση τόσο των καταχωρισμένων όσο και των μη καταχωρισμένων κοινοτικών σχεδίων και υποδειγμάτων υπόκειται στις ίδιες προϋποθέσεις.

Σε αντίθεση με τα καταχωρισμένα κοινοτικά σχέδια ή υποδείγματα, για την κατοχύρωση των μη καταχωρισμένων σχεδίων και υποδειγμάτων δεν χρειάζεται να κατατεθεί αίτηση. Ωστόσο, η απλή αυτή διαδικασία έχει και αρνητικές συνέπειες, καθώς στην πράξη ο δικαιούχος ενός ΜΚΚΣΥ ενδέχεται να δυσκολευτεί να αποδείξει ότι το σχέδιο ή το υπόδειγμά του προστατεύεται.

Το καταχωρισμένο κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα προστατεύεται αρχικά για μια πενταετία από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης καταχώρισης. Η διάρκεια προστασίας του μπορεί να παρατείνεται για μία ή περισσότερες περιόδους πέντε ετών, με όριο τα 25 έτη. Το ΜΚΚΣΥ προστατεύεται μόνο επί μία τριετία που αρχίζει από την ημερομηνία κατά την οποία διατέθηκε για πρώτη φορά στο κοινό εντός της επικράτειας της ΕΕ.

Η καταχώριση των κοινοτικών σχεδίων ή υποδειγμάτων πραγματοποιείται μέσω μίας ενιαίας διαδικασίας καταχώρισης, η οποία παρέχει στους δικαιούχους ισχυρή και ομοιόμορφη προστασία στα 28 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η εν λόγω διαδικασία περιλαμβάνει τις ακόλουθες απλουστευμένες διατυπώσεις:

• ενιαία αίτηση,
• ίδια γλώσσα κατάθεσης,
• ενιαίο διοικητικό κέντρο,
• διαχείριση ενιαίου φακέλου,
• ενιαία πληρωμή,
• δυνατότητα κατάθεσης περισσότερων του ενός σχεδίων ή υποδειγμάτων, π.χ. ολόκληρης σειράς παρεμφερών προϊόντων, σε μία αίτηση
• δυνατότητα μη γνωστοποίησης του σχεδίου ή του υποδείγματος για διάστημα έως και 30 μηνών (ώστε να μην αποκαλυφθεί στους ανταγωνιστές).

Το ΚΚΣΥ παρέχει στο δικαιούχο του δικαίωμα αποκλειστικής χρήσεως και δικαίωμα να απαγορεύει σε οιονδήποτε τρίτο τη χρήση χωρίς τη συγκατάθεσή του.

Όχι, το κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα δεν παρέχει προστασία συγκεκριμένων υλικών.

Προστατεύεται η εμφάνιση του προϊόντος επί του οποίου εφαρμόζεται το σχέδιο ή το υπόδειγμα, παρότι η χρήση συγκεκριμένων υλικών, όπως είναι το ξύλο, ενδέχεται να προσθέτει κάποιο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό στην εξωτερική εμφάνιση.

Το παρεχόμενο δικαίωμα δεν συνεπάγεται τη χορήγηση αποκλειστικού δικαιώματος κατασκευής ενός συγκεκριμένου προϊόντος από ξύλο. Οι ανταγωνιστές εξακολουθούν να έχουν το δικαίωμα να κατασκευάσουν το δικό τους προϊόν από ξύλο, εφόσον το σχέδιο ή το υπόδειγμά τους πληροί τις προϋποθέσεις του νεωτερισμού και του ατομικού χαρακτήρα.

Ένα καλό παράδειγμα αποτελούν τα επιμέρους εξαρτήματα ενός αυτοκινήτου, π.χ. οι εξωτερικοί καθρέπτες, οι προφυλακτήρες, τα καπό ή οι προβολείς.

Εάν είναι ορατά κατά τη συνήθη χρήση ενός σύνθετου προϊόντος, δεν εξαιρούνται κατ' ανάγκην από την καταχώριση αλλά απολαύουν περιορισμένης προστασίας. Η παραγωγή και η πώληση προστατευόμενων από καταχωρισμένο κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα εξαρτημάτων με σκοπό την επισκευή του πρωτότυπου προϊόντος είναι επιτρεπτή και δεν στοιχειοθετεί περίπτωση παραποίησης/απομίμησης του καταχωρισμένου κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος. Εάν κατά τη συνήθη χρήση δεν είναι ορατά, δεν εξαιρούνται από την προστασία που παρέχεται μέσω της καταχώρισης. Ωστόσο, δεν απολαύουν της νομικής προστασίας που παρέχουν τα κοινοτικά σχέδια ή υποδείγματα, καθώς το EUIPO δεν διενεργεί καμία επί της ουσίας εξέταση πριν από την καταχώριση.

Το σύστημα δομοστοιχείων είναι ένα σύνολο επιμέρους στοιχείων τα οποία σχεδιάστηκαν με σκοπό να συνδέονται μεταξύ τους ποικιλοτρόπως. Τυπικό παράδειγμα αποτελούν τα δομοστοιχεία κατασκευών για παιδιά (τουβλάκια). Η έννοια αυτή έχει επίσης ιδιαίτερη σημασία στον τομέα της βιομηχανίας επίπλων, καθώς καλύπτει αντικείμενα όπως τα γραφεία και τα τραπέζια, τα οποία ενδέχεται να αποτελούνται από ένα σύνολο μικρότερων τραπεζιών που μπορούν να συναρμολογούνται μεταξύ τους σε εναλλακτικές διατάξεις.

Ως συνδετικά στοιχεία νοούνται χαρακτηριστικά του προϊόντος που επιτρέπουν τη συναρμολόγηση ή τη μηχανική σύνδεσή του με κάποιο άλλο προϊόν, π.χ. η σύνδεση βύσματος ή ο σωλήνας εξατμίσεως. Τα εν λόγω στοιχεία πρέπει να έχουν συγκεκριμένα σχήματα και διαστάσεις προκειμένου να συνδέονται με το αυτοκίνητο.

Τα συνδετικά στοιχεία συνήθως δεν περιλαμβάνουν εναλλακτικές διατάξεις, όπως συμβαίνει με τα συστήματα δομοστοιχείων.

Οι αιτήσεις καταχώρισης «συνδετικών στοιχείων» δεν εξαιρούνται από την παρεχόμενη μέσω της καταχώρισης προστασία. Ωστόσο, δεν απολαύουν της νομικής προστασίας που παρέχουν τα κοινοτικά σχέδια ή υποδείγματα, καθώς το EUIPO δεν διενεργεί καμία επί της ουσίας εξέταση πριν από την καταχώριση.

Η διασφάλιση αμφότερων των μορφών προστασίας είναι δυνατή.

Ένα κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα κατοχυρώνεται εφόσον κατά τον χρόνο της κατάθεσης πληροί τις προϋποθέσεις του νεωτερισμού και του ατομικού χαρακτήρα. Η προστασία που παρέχει ένα κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα εκτείνεται στις γραμμές, στα περιγράμματα, στα χρώματα, στο σχήμα ή/και στην υφή του προϊόντος επί του οποίου έχει εφαρμοσθεί ή το οποίο τα ενσωματώνει.

Το τρισδιάστατο σήμα της ΕΕ καταχωρίζεται εφόσον το προϊόν αυτό καθαυτό κριθεί ότι αποτελεί σημείο το οποίο διακρίνει τα προϊόντα του αιτούντος από εκείνα οιουδήποτε άλλου φυσικού ή νομικού προσώπου που ασκεί ομοειδή επιχείρηση. Η προστασία που παρέχει το σήμα της ΕΕ συνδέεται με τον διακριτικό χαρακτήρα του σημείου αυτού καθαυτού σε σύγκριση με πανομοιότυπες αναπαραγωγές και σημεία με οπτικές, φωνητικές ή εννοιολογικές ομοιότητες που εγείρουν ζήτημα κινδύνου συγχύσεως.

Για παράδειγμα, η προστασία της συσκευασίας τόσο ως σήμα της ΕΕ όσο και ως καταχωρισμένο κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα είναι δυνατή, εφόσον αυτή πληροί τις νόμιμες προϋποθέσεις: ένα πρωτότυπο σχήμα που ταυτίζεται με τα προϊόντα/τις υπηρεσίες μιας επιχείρησης μπορεί να καταχωρισθεί ως σήμα και παράλληλα να κατοχυρωθεί ως κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα βάσει του ατομικού του χαρακτήρα και του νεωτερισμού που επιφέρει.

Το τρισδιάστατο σήμα προστατεύει τον διακριτικό χαρακτήρα ενός σημείου σε σύγκριση με άλλα σημεία που χρησιμοποιούνται για τα ίδια προϊόντα ή υπηρεσίες, ενώ το σχέδιο ή υπόδειγμα προστατεύει τον νεωτερισμό και τον ατομικό χαρακτήρα ενός προϊόντος.

Ένα νέο ή πολύ ιδιαίτερο ή πρωτότυπο σχήμα δεν καταχωρίζεται ως σήμα της ΕΕ εάν δεν πληροί την προϋπόθεση του διακριτικού χαρακτήρα σε σχέση με τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες επί των οποίων εφαρμόζεται. Ένα προϊόν στο οποίο ενσωματώνεται σχέδιο ή υπόδειγμα που διατίθεται για χρόνια στην αγορά πριν από την κατάθεση αίτησης καταχώρισης μπορεί να καταχωρισθεί, όμως οιοσδήποτε ενδιαφερόμενος τρίτος μπορεί να ζητήσει την ακύρωση της καταχώρισης προβάλλοντας ως λόγο ακυρότητας την απουσία νεωτερισμού.

Το χαρακτηριστικό του νεωτερισμού δεν εφαρμόζεται στα σήματα και το χαρακτηριστικό του διακριτικού χαρακτήρα δεν εφαρμόζεται στα σχέδια ή υποδείγματα.

Η ισχύς ενός εμπορικού σήματος είναι αόριστη (μπορεί να ανανεώνεται επ' αόριστον για περιόδους των δέκα ετών), ενώ ένα καταχωρισμένο κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα ισχύει για 25 έτη κατά το μέγιστο από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης καταχώρισης.

Το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας αφορά τη λειτουργία ή την κατασκευή μιας εφευρέσεως. Δίπλωμα ευρεσιτεχνίας μπορεί να χορηγηθεί για οιαδήποτε εφεύρεση σε όλους τους τομείς της τεχνολογίας, υπό την προϋπόθεση ότι είναι νέα και ικανή να αποτελέσει αντικείμενο βιομηχανικής εφαρμογής.

Το σχέδιο ή υπόδειγμα αφορά μόνο την εμφάνιση ενός προϊόντος. Το σχέδιο ή το υπόδειγμα δεν προστατεύει τη λειτουργία του προϊόντος.

Σε περίπτωση ταυτόχρονης κατοχύρωσης ενός προϊόντος με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και καταχώριση σχεδίου ή υποδείγματος (ένα νέο προϊόν μπορεί κάλλιστα να περιλαμβάνει νέες λειτουργίες και παράλληλα να έχει νέα εμφάνιση), ο χρόνος κατάθεσης των αιτήσεων είναι κρίσιμης σημασίας, καθόσον πρέπει να διασφαλίζεται ότι η δημοσίευση του ενός ή του άλλου δικαιώματος δεν θίγει τον καινοφανή χαρακτήρα της άλλης αίτησης.

Το υπόδειγμα χρησιμότητας παρέχει στον κάτοχό του αποκλειστικό δικαίωμα χρήσης μιας καινοτομίας. Παρουσιάζει ομοιότητες με το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και συχνά αναφέρεται ως δευτερεύον δίπλωμα ευρεσιτεχνίας («petty patent») ή ως δίπλωμα ευρεσιτεχνίας καινοτομίας («innovation patent»). Χορηγείται σε οιονδήποτε εφευρίσκει ή ανακαλύπτει μία νέα και χρήσιμη μηχανή, κατασκευή, ουσία ή κάποια χρήσιμη βελτίωση. Τα υποδείγματα χρησιμότητας δεν κατοχυρώνονται σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ και η προστασία τους δεν είναι δυνατή σε επίπεδο ΕΕ.

Ναι. Ωστόσο, η δημοσίευση μπορεί να ανασταλεί για διάστημα έως και 30 μηνών από την ημερομηνία κατάθεσης, ούτως ώστε το προϊόν να διατηρηθεί απόρρητο μέχρι να είστε καθ' όλα έτοιμος να το δημοσιοποιήσετε. Εάν επιλέξετε να μην δημοσιεύσετε καθόλου το ΚΚΣΥ, η καταχώριση θα αποσβεσθεί μετά την παρέλευση της 30μηνης περιόδου αναστολής.

Για να δημοσιεύσετε το σχέδιο ή υπόδειγμα μετά την παρέλευση της περιόδου αναστολής της δημοσίευσης, πρέπει να καταβάλετε τα προβλεπόμενα τέλη δημοσίευσης και, όπου είναι αναγκαίο, να υποβάλετε απεικόνιση του σχεδίου ή υποδείγματος (εάν μαζί με την αίτηση υποβλήθηκε δείγμα) εντός 27 μηνών από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης ή από οιαδήποτε ημερομηνία προτεραιότητας.

Ο δημιουργός (ή ο μεταγενέστερος κάτοχος ενός σχεδίου ή υποδείγματος) μπορεί να καταθέσει αίτηση προστασίας για διάστημα έως ενός έτους αφού κοινοποιήσει για πρώτη φορά το σχέδιο ή υπόδειγμα, χωρίς η κοινοποίησή του να θίγει την καταχώριση. Με άλλα λόγια, το σχέδιο ή υπόδειγμα θεωρείται ότι είναι νέο για διάστημα ενός έτους μετά την κοινοποίησή του. Το τεκμήριο αυτό επιτρέπει στους δικαιούχους να αποφασίσουν κατά πόσον είναι σκόπιμη η κατάθεση αίτησης προστασίας του σχεδίου ή υποδείγματος. Το μειονέκτημα του εν λόγω τεκμηρίου είναι η ανασφάλεια δικαίου που συνεπάγεται για τους τρίτους η εκκρεμότητα σχετικά με την καταχώριση του σχεδίου ή υποδείγματος. Ωστόσο, η εν λόγω ανασφάλεια δικαίου διαρκεί για σύντομο σχετικά χρονικό διάστημα, κατά το οποίο οι ανταγωνιστές δεν επιτρέπεται να αντιγράψουν το σχέδιο ή υπόδειγμα λόγω του προβλεπόμενου στον κανονισμό για τα κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα μη καταχωρισμένου δικαιώματος.

Η πρόβλεψη αυτή ευνοεί ιδίως τις μικρές επιχειρήσεις που δεν διαθέτουν τους χρηματοοικονομικούς πόρους οι οποίοι απαιτούνται για τη συστηματική καταχώριση σχεδίων ή υποδειγμάτων με αβέβαιο μέλλον στην αγορά.

Ναι, ασφαλώς, υπό τον όρο της τήρησης της ετήσιας περιόδου χάριτος. Με άλλα λόγια, η κατάθεση αίτησης ΚΚΣΥ πρέπει να γίνει εντός ενός έτους από της κοινοποιήσεως του εθνικού σχεδίου ή υποδείγματος. Περαιτέρω, εάν η πρώτη αίτηση καταχώρισης σχεδίου ή υποδείγματος κατατέθηκε πριν από την πάροδο του πρώτου εξαμήνου της περιόδου χάριτος, είναι δυνατή η διεκδίκηση του δικαιώματος προτεραιότητας της προγενέστερης αιτήσεως με την αίτηση ΚΚΣΥ.

Ο πιο εύκολος και γρήγορος τρόπος να καταθέσετε αίτηση καταχώρισης κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος είναι η υποβολή ηλεκτρονικής αίτησης.

Επίσης, μπορείτε να καταθέσετε την αίτησή σας μέσω τηλεομοιοτυπίας ή ταχυδρομείου, αλλά και αυτοπροσώπως στο γραφείο υποδοχής του EUIPO κατά τις ώρες λειτουργίας.

Σε περίπτωση κατάθεσης της αίτησης μέσω τηλεομοιοτυπίας, σάς επισημαίνουμε ότι η ποιότητα της απεικόνισης του σχεδίου ή του υποδείγματος ενδέχεται να είναι κακή (ιδίως αν χρησιμοποιούνται φωτογραφίες), καθώς η συγκεκριμένη τεχνολογία δεν είναι κατάλληλη για την αποστολή εικόνων.

Ως εκ τούτου, θα πρέπει να αποφεύγεται εν γένει η κατάθεση αίτησης μέσω τηλεομοιοτυπίας. Αν, παρά ταύτα, επιθυμείτε να καταθέσετε την αίτησή σας μέσω τηλεομοιοτυπίας, οφείλετε να φροντίσετε να αποστείλετε στο EUIPO αντίγραφο της απεικόνισης σε έντυπη μορφή εντός ενός μηνός από την ημερομηνία παραλαβής της αίτησης μέσω τηλεομοιοτυπίας. Ο εξεταστής θα περιμένει πρώτα να εκπνεύσει η προβλεπόμενη προθεσμία του ενός μηνός για την παραλαβή του αντιγράφου επιβεβαίωσης, προτού προβεί σε περαιτέρω επεξεργασία της αίτησης.

Ταυτόχρονα με την κατάθεση της αίτησης καταχώρισης πρέπει να γίνει και η καταβολή των απαιτούμενων τελών.

Ο αιτών οφείλει να συμπληρώσει το έντυπο της αίτησης (διατίθεται στον δικτυακό τόπο του EUIPO) και να συμπεριλάβει σαφή απεικόνιση του σχεδίου ή του υποδείγματος. Η απεικόνιση μπορεί να είναι σκίτσο ή φωτογραφία.

Η αίτηση πρέπει να συνοδεύεται από την πληρωμή των απαιτούμενων τελών. Το ύψος των τελών διαφέρει ανάλογα με το αίτημα, π.χ. αν ζητείται ή όχι αναστολή δημοσίευσης.

Αίτηση μπορεί να καταθέσει κάθε φυσικό πρόσωπο ή νομική οντότητα από οποιαδήποτε χώρα του κόσμου.

Ναι. Προτεραιότητα μπορούν να διεκδικήσουν όλοι όσοι έχουν καταθέσει αίτηση καταχώρισης σχεδίου ή υποδείγματος σε οποιοδήποτε από τα κράτη που έχουν υπογράψει τη Σύμβαση των Παρισίων για την προστασία της βιομηχανικής ιδιοκτησίας ή τη Συμφωνία για την ίδρυση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Η κατάθεση της μεταγενέστερης αίτησης στο EUIPO πρέπει να πραγματοποιηθεί εντός έξι μηνών από την πρώτη αίτηση. Στα έγγραφα που αφορούν το διεκδικούμενο δικαίωμα προτεραιότητας πρέπει να περιλαμβάνεται απεικόνιση του προγενέστερου σχεδίου ή υποδείγματος.

Ακόμη κι αν η καταχώριση ΚΚΣΥ απορριφθεί, είναι δυνατή η κατάθεση μεταγενέστερης αίτησης στο EUIPO για τη διεκδίκηση της προτεραιότητας της προγενέστερης αίτησης καταχώρισης ΚΚΣΥ.

Δεν προβλέπεται κανένας περιορισμός ως προς τη συνήθη κατάθεση αίτησης: ο αιτών μπορεί να καταθέσει όσα σχέδια ή υποδείγματα επιθυμεί σε μία πολλαπλή αίτηση, υπό τη μοναδική προϋπόθεση ότι τα προϊόντα στα οποία εφαρμόζεται το σχέδιο ή το υπόδειγμα ανήκουν στην ίδια κλάση προϊόντων της ταξινόμησης του Λοκάρνο, ήτοι εμπίπτουν στην ίδια κατηγορία προϊόντων. Ο περιορισμός αυτός δεν ισχύει όταν η αίτηση αφορά διακοσμητικά στοιχεία.

Πρέπει να καταθέσετε τουλάχιστον μία όψη του σχεδίου ή του υποδείγματος. Επιτρέπεται, ωστόσο, η υποβολή έως επτά όψεων ανά σχέδιο ή υπόδειγμα, συν επιπλέον τριών μη προστατευόμενων όψεων. Το ίδιο ισχύει και για τις πολλαπλές αιτήσεις. Μπορείτε να καταθέσετε έως επτά όψεις για κάθε σχέδιο ή υπόδειγμα που περιλαμβάνεται στην αίτησή σας. Σε περίπτωση που παρέχονται περισσότερες από επτά όψεις, το Γραφείο δύναται να αρνηθεί την καταχώριση και δημοσίευση οποιασδήποτε από τις πλεονάζουσες όψεις. Το Γραφείο λαμβάνει τις όψεις με τη συνεχόμενη αριθμητική σειρά στην οποία έχουν τοποθετηθεί από τον αιτούντα (άρθρο 4 παράγραφος 2 του κανονισμού σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού για τα κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα).

Ναι. Παρόλο που ο μέγιστος αριθμός όψεων που λαμβάνονται υπόψη για κάθε αίτηση ΚΚΣΥ είναι επτά, οι επιπλέον όψεις αρχειοθετούνται στον φάκελο της αίτησης του ΚΚΣΥ. Σε περίπτωση που ζητήσετε από το EUIPO επικυρωμένο αντίγραφο της αίτησης ΚΚΣΥ προκειμένου να το χρησιμοποιήσετε ως βάση για τη διεκδίκηση προτεραιότητας, το εν λόγω αντίγραφο θα περιέχει όλες τις πληροφορίες σχετικά με την αίτηση ΚΚΣΥ, συμπεριλαμβανομένων των πλεοναζουσών όψεων.